11 ayın sultanı Ramazan’ın sona ermesi ve bayram mutluluğunun yaşanmasıyla birlikte gözler Şevval ayına dönmüş durumda. Bayram sonrasında tutulan altı günlük Şevval orucu hakkında yapılan araştırmalar hız kazandı. Bu ibadetin hükmü, tutma günleri ve kaza oruçlarının hangi şekilde birleştirilip birleştirilemeyeceği konuları gündemden düşmüyor. İslam dünyasında büyük bir öneme sahip olan bu ibadeti yerine getirmek isteyen Müslümanlar, niyet ve uygulama ile ilgili ayrıntılı bilgi edinmeye gayret gösteriyor. İşte detaylar...
ŞEVVAL ORUCUNUN TUTULMA ZAMANI
Ramazan ayının ardından Şevval ayında altı gün oruç tutmak müstehap kabul edilmektedir. Hz. Peygamber (s.a.s.), “Kim Ramazan orucunu tutar ve ona Şevval’den altı gün eklerse, tüm yıl boyunca oruç tutmuş gibi olur.” (Müslim, Sıyâm, 204 [1164]) şeklinde buyurmuştur. Bu oruç, aralıksız tutulabileceği gibi istenirse ara vermek suretiyle de gerçekleştirilebilir. (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 2/435)
Şevval ayında nafile olarak tutulan oruç, Ramazan’da tutulamayan oruçların yerine geçmez. Yani Ramazan ayında tutmadığınız oruçların mutlaka kaza edilmesi gerekir. Bir oruçta hem kaza hem de nafile için niyet edilmesi geçerlilik taşımadığından, Şevval ayında tutulan oruçta yalnızca birine niyet etmek zorunludur. Eğer Şevval ayında oruç tutarken, Ramazan’da kaçırılan oruçların kazasına niyet edilirse, bu durumda o oruçlar kaza orucu mertebesine ulaşmış olur.
Bayramlarda Oruç Tutmak Mümkün Mü?
Bayram günleri, oruç tutmanın yasak olduğu zaman dilimlerinin başında yer almaktadır. Ramazan Bayramı’nın ilk günü ve Kurban Bayramı’nın dört gününde oruç tutmak tahrimen mekruh olarak kabul edilmektedir. (Mevsılî, el-İhtiyâr, 1/125-126; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 2/375) Bu günlerde oruç tutmanın hoş karşılanmamasının sebebi, bayram günlerinin yeme, içme ve sevinç günleri olmasıdır. Ramazan Bayramı, bir ay boyunca Allah için tutulan orucun ardından gerçekleşen bir “genel iftar ziyafeti” olarak kabul edilir ve bu nedenle “fıtır bayramı (iftar bayramı)” adıyla anılmıştır. Bayramın birinci günü, bir aylık Ramazan orucunun iftarı anlamına gelir. Bu toplu iftar gününde oruçlu olmak, Allah’ın ziyafetine katılmamak demektir ve bu durum oldukça hoş karşılanmamaktadır. Ayrıca, Allah için kurbanların kesildiği Kurban Bayramı günleri de ziyafet günleri olarak değerlendirilir. Hz. Peygamber (s.a.s.), teşrik günlerinin yeme, içme ve Allah’ı anma günleri olduğunu vurgulamıştır. (Müslim, Sıyâm, 144 [1141])
